Thị trường tài chính 24/9/2026: Lợi suất Mỹ vượt 5%, VN-Index kiểm định mốc 1.800 điểm
Chỉ vài ngày sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức bước vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell, tâm điểm của nhà đầu tư đang nhanh chóng dịch chuyển trở lại các biến số vĩ mô.
Ở bên ngoài, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đã vượt mốc 5%, đồng USD mạnh lên và giá dầu Brent trở lại vùng 100 USD/thùng. Trong nước, VN-Index một lần nữa tiến sát mốc tâm lý 1.800 điểm trong khi khối ngoại tiếp tục bán ròng và lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh.
Những diễn biến này cho thấy thị trường đang bước vào một giai đoạn mà câu chuyện nâng hạng vẫn là động lực dài hạn, nhưng lãi suất, thanh khoản và dòng vốn mới là những yếu tố có khả năng chi phối biến động ngắn hạn.
Fed tăng lãi suất, thị trường toàn cầu bắt đầu định giá lại rủi ro
Một trong những thay đổi quan trọng nhất của thị trường tài chính toàn cầu trong tháng 9 đến từ chính sách tiền tệ Mỹ.
Ngày 16/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất điều hành lên vùng 3,75%–4,00%. Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên của Fed trong khoảng ba năm.
Đáng chú ý hơn, 16 trong số 18 thành viên tham gia dự báo chính sách cho rằng Fed có thể cần ít nhất một lần tăng lãi suất nữa trước cuối năm 2026. Điều này khiến thị trường phải điều chỉnh lại kỳ vọng về quỹ đạo lãi suất trong những tháng tới.
Áp lực này tiếp tục thể hiện rõ trong phiên giao dịch ngày 23/9.
Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng hơn 13 điểm cơ bản lên khoảng 5,104%, trong khi lợi suất kỳ hạn 2 năm tăng lên khoảng 4,889%. Chỉ số Dollar Index cũng vượt 101,5 điểm, mức cao nhất trong khoảng hai tháng.
Việc lợi suất trái phiếu Mỹ vượt 5% là biến số đáng chú ý bởi trái phiếu Chính phủ Mỹ thường được xem là một trong những mức tham chiếu quan trọng đối với chi phí vốn toàn cầu.
Khi lợi suất tài sản được xem là có mức rủi ro thấp tăng lên, mức lợi suất kỳ vọng đối với các tài sản rủi ro hơn cũng có xu hướng phải điều chỉnh tương ứng. Điều này có thể tạo thêm áp lực lên định giá cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp và dòng vốn tại các thị trường mới nổi.
Dầu Brent trở lại 100 USD: bài toán lạm phát chưa kết thúc
Lãi suất không phải biến số duy nhất thị trường cần theo dõi.
Sau 5 phiên giảm liên tiếp, giá dầu Brent đã bật tăng gần 4% và quay trở lại khu vực 100 USD/thùng trong phiên 23/9, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến kỳ vọng nguồn cung năng lượng.
Giá dầu cao kéo dài có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa lên chi phí vận tải, sản xuất và giá hàng hóa, từ đó khiến quá trình kiểm soát lạm phát của các ngân hàng trung ương trở nên khó khăn hơn.
Đây cũng là một trong những lý do thị trường hiện đặc biệt nhạy cảm với các phát biểu của Fed.
Thay vì câu hỏi trước đây là “khi nào lãi suất sẽ giảm?”, nhà đầu tư đang phải cân nhắc một kịch bản khác: lãi suất có thể duy trì ở mức cao lâu hơn, thậm chí tiếp tục tăng nếu áp lực giá chưa được kiểm soát.
Vàng giảm mạnh khi lợi suất trái phiếu và USD cùng tăng
Sự thay đổi kỳ vọng lãi suất nhanh chóng phản ánh lên thị trường hàng hóa.
Giá vàng giao ngay tại New York kết phiên 23/9 ở khoảng 4.288 USD/ounce, giảm khoảng 1,6% so với phiên trước và xuống mức thấp nhất trong một tuần.
Nguyên nhân chính đến từ việc USD và lợi suất trái phiếu Mỹ cùng tăng mạnh. Trong môi trường lợi suất cao hơn, chi phí cơ hội của việc nắm giữ những tài sản không tạo ra dòng tiền như vàng cũng tăng lên.
Tuy nhiên, đáng chú ý là SPDR Gold Trust vẫn tiếp tục mua ròng gần 1 tấn vàng trong phiên, nâng lượng nắm giữ lên khoảng 1.056,9 tấn. Điều này cho thấy dù giá vàng đang chịu áp lực trong ngắn hạn, nhu cầu phòng vệ rủi ro của một bộ phận nhà đầu tư tổ chức vẫn hiện hữu.
VN-Index trở lại vùng 1.800 điểm
Trong nước, phiên giao dịch ngày 23/9 ghi nhận áp lực bán gia tăng mạnh vào cuối phiên.
VN-Index đóng cửa ở 1.801,65 điểm, giảm 15,28 điểm, tương đương 0,84%. HNX-Index giảm 0,17% xuống 276,45 điểm.
Độ rộng thị trường nghiêng về phía giảm với 369 mã giảm và 292 mã tăng. Riêng VN30 có 22 cổ phiếu giảm so với 8 cổ phiếu tăng.
Điểm đáng chú ý là áp lực giảm tập trung khá mạnh vào nhóm vốn hóa lớn. VIC, VHM, VPL và VCB lấy đi tổng cộng hơn 16 điểm của VN-Index trong phiên.
Nhóm bất động sản giảm khoảng 2,39%, trở thành một trong những nhóm ngành gây áp lực lớn nhất lên thị trường. Trong khi đó, một số cổ phiếu ngân hàng như TCB, LPB và HDB đóng vai trò hỗ trợ chỉ số.
Sau nhiều phiên biến động quanh vùng này, 1.800 điểm đang trở thành mốc tâm lý quan trọng của VN-Index.
Điều đáng quan tâm lúc này không chỉ nằm ở việc chỉ số giữ hay mất một mốc điểm cụ thể, mà còn ở mức độ đồng thuận của dòng tiền phía sau biến động của chỉ số.
Khối ngoại bán ròng hơn 1.000 tỷ đồng trên HOSE
Một yếu tố khác đang tạo áp lực lên thị trường là giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài.
Trong phiên 23/9, khối ngoại bán ròng hơn 1.061 tỷ đồng trên HOSE, tập trung tại một số cổ phiếu vốn hóa lớn như VPB, ACB, VHM và TCB.
Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh Việt Nam vừa chính thức được FTSE Russell nâng hạng.
Nâng hạng có thể mở ra khả năng thu hút thêm dòng vốn quốc tế trong trung và dài hạn, nhưng điều đó không đồng nghĩa dòng vốn sẽ lập tức chảy mạnh vào thị trường ngay sau thời điểm nâng hạng.
Trong ngắn hạn, quyết định phân bổ vốn quốc tế vẫn chịu ảnh hưởng từ nhiều biến số khác như lợi suất trái phiếu Mỹ, sức mạnh của USD, khẩu vị rủi ro toàn cầu và mức định giá của từng thị trường.
Do đó, nâng hạng nên được nhìn nhận như một thay đổi cấu trúc dài hạn hơn là một chất xúc tác đảm bảo thị trường tăng ngay lập tức.
Lãi suất liên ngân hàng lên 7%: tín hiệu cần theo dõi
Không chỉ thị trường cổ phiếu, diễn biến trên thị trường tiền tệ trong nước cũng đang thu hút sự chú ý.
Lãi suất VND qua đêm trên thị trường liên ngân hàng đã tăng từ khoảng 4,5% lên 7%/năm trong phiên 21/9.
Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước tăng cường hỗ trợ thanh khoản. Theo số liệu được công bố, cơ quan điều hành đã bơm ròng gần 48.000 tỷ đồng thông qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO).
Mức tăng của lãi suất qua đêm có thể phản ánh nhu cầu thanh khoản ngắn hạn tăng cao trong giai đoạn cuối quý III. Vì vậy, chưa thể đồng nhất diễn biến của lãi suất liên ngân hàng với xu hướng tăng ngay lập tức của lãi suất huy động hay lãi suất cho vay trong nền kinh tế.
Tuy nhiên, nếu trạng thái thanh khoản căng kéo dài, đây sẽ là một biến số cần tiếp tục theo dõi bởi chi phí vốn là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tín dụng, định giá tài sản và tâm lý trên thị trường chứng khoán.
Tỷ giá USD/VND vẫn tương đối ổn định
Một điểm tích cực là áp lực tỷ giá trong nước hiện chưa tăng tương ứng với diễn biến mạnh lên của đồng USD quốc tế.
Sáng 24/9, Vietcombank niêm yết USD ở mức khoảng 25.780 đồng mua vào và 26.190 đồng bán ra, giảm khoảng 20 đồng ở mỗi chiều so với sáng trước đó.
Trước đó, tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng đã trải qua bốn tháng giảm liên tiếp và đến đầu tháng 9 tiến sát vùng thấp nhất trong khoảng một năm.
Nguồn cung ngoại tệ từ FDI cùng chênh lệch lãi suất VND – USD là một số yếu tố đang hỗ trợ tỷ giá trong nước.
Đây là yếu tố cần đặc biệt theo dõi trong thời gian tới.
Nếu USD tiếp tục mạnh lên trên thị trường quốc tế nhưng VND vẫn giữ được trạng thái tương đối ổn định, áp lực đối với dòng vốn và chính sách tiền tệ trong nước có thể được hạn chế đáng kể.
Nhà đầu tư cần theo dõi gì trong những phiên tới?
Sau hàng loạt thay đổi trong tháng 9, bức tranh thị trường hiện không hoàn toàn nghiêng về một chiều.
Việt Nam có những yếu tố hỗ trợ mang tính cấu trúc như nâng hạng thị trường và triển vọng thu hút thêm dòng vốn quốc tế. Tuy nhiên, môi trường bên ngoài đang trở nên thách thức hơn khi Fed quay lại chu kỳ tăng lãi suất, lợi suất trái phiếu Mỹ vượt 5% và giá năng lượng duy trì ở mức cao.
Trong những phiên tiếp theo, HDCapital cho rằng có bốn biến số đáng chú ý nhất: khả năng duy trì vùng 1.800 điểm của VN-Index, xu hướng mua bán của khối ngoại, diễn biến thanh khoản và lãi suất liên ngân hàng trong nước, cùng quỹ đạo của lợi suất trái phiếu Mỹ – USD – giá dầu.
Nếu những áp lực bên ngoài hạ nhiệt trong khi thanh khoản trong nước được cải thiện, thị trường có thể có thêm điều kiện để hấp thụ lượng cung hiện tại.
Ngược lại, nếu lợi suất toàn cầu tiếp tục tăng và dòng vốn duy trì trạng thái phòng thủ, biến động ngắn hạn của các tài sản rủi ro có thể còn lớn.
Góc nhìn HDCapital
Giai đoạn hiện tại cho thấy một nguyên tắc quan trọng của đầu tư: một sự kiện tích cực dài hạn không nhất thiết tạo ra phản ứng tích cực ngay lập tức trong ngắn hạn.
Nâng hạng thị trường là một thay đổi quan trọng đối với thị trường vốn Việt Nam. Nhưng trong từng thời điểm cụ thể, giá tài sản vẫn được quyết định bởi sự tương tác giữa tăng trưởng, lãi suất, thanh khoản, định giá và dòng tiền.
Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào biến động của một phiên giao dịch hay một mốc chỉ số, nhà đầu tư cần đặt diễn biến thị trường trong bức tranh lớn hơn và duy trì cách tiếp cận phù hợp với mục tiêu, khẩu vị rủi ro và thời gian đầu tư của mình.
HDCapital sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến quan trọng của thị trường tài chính trong nước và quốc tế, giúp nhà đầu tư có thêm góc nhìn trước những thay đổi của môi trường đầu tư.
Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo và cập nhật thị trường, không được xem là khuyến nghị mua hoặc bán bất kỳ tài sản tài chính nào.
